Gazeteci Ali Çağatay, dünya siyaset tarihinde hudutları belirleyen paylaşımlarla ilgili konuştu. Paylaşım devirlerini dört basamakta sınıflandıran Çağatay, 2000’li yıllarla başlayan dördüncü paylaşım dönemimin ise hala sürdüğünü söyledi.
Çağatay, 1492’de başlayan paylaşımlarının birincisinin dünya sahnesine İspanyollar ile Portekizlileri sürdüğünü belirterek ikinci paylaşım devrinde İngilizlerin öne çıktığını tabir etti. Çağatay, üçüncü paylaşım periyodunda devreye giren Amerika’nın hala sahnede olduğunu kaydetti:
“Dünya, birinci paylaşımda İspanyollar ve Portekiz’i sahneye sürdü. İkinci paylaşım devrinde sahneye İngilizler çıktı ve Afrika paylaşıldı. Üçüncü paylaşım ise Orta Doğu’nun paylaşımı oldu ve bu süreç Birinci Dünya Savaşı ile birlikte başladı. Skyes Picot Anlaşması’nın haritalarında çekilen hudutları hatırlayalım. Afrika’daki çizgiler de cetvelle çizilmiş üzeredir. Hudutlar; dereler, ırmaklar, göller ve dağlarla çizilir. Körfez ülkelerinin ve Türkiye-Suriye sonu da cetvelle çizilmiş üzeredir. 19’uncu yüzyıl ve 20’nci yüzyılın birinci yarısında İngilizler hükümrandı. İngilizler, Afrika’da istediklerini bulamadılar.”
2000’li yılların başı prestijiyle dördüncü paylaşım periyoduna girildiğini belirten Çağatay, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ın yanı sıra tüm Arktik bölgeyi hedeflediğini şu sözlerle anlattı:
“2000’li yıllarla dördüncü paylaşım başladı. Donald Trump garip bir adam. Haritayı alıp bakıyor ve hangi ülkenin toprağı çoksa orayı istiyor. Bu içgüdüyle bu toprakları paylaşacaklar. Grönland’ın paylaşımı rastlantısal değil. Trump, ‘Büyük devletler büyük devletleri yönetsin’ diyor. Çin, Rusya ve kendisi için bu türlü düşünüyor. Latin Amerika’yı da parçalamak istiyor. Bir gözü de bizim üzerimizde. Anadolu’nun Türklere nazaran büyük olduğunu düşünüyor. ABD Büyükelçisi Tom Barrack, Körfez ülkelerinin denetimini Suudi Arabistan’a vermek istiyor. Trump ise Grönland’ı cebine koydu ve sıra Arktik neslinde.”
Çağatay, ABD’nin geçtiğimiz yıl kabul ettiği think tank raporu ile ‘Genişletilmiş Büyük Orta Doğu Projesi’ni devreye aldığını söyledi. Çağatay, bu projede Türkiye’nin de yer aldığını söz etti:
“2025 Haziran ayında ABD yeni bir think tank raporunu kabul etti. ABD bu raporda ‘Genişletilmiş Büyük Orta Doğu Projesi’ni geliştirdi. Bu rapor Foreign Policy’de yayınlandı. Bu projeye Somali, Etiyopya, Azerbaycan ve Gürcistan da dahil edildi. Suudi Arabistan’ın önderliğinde bir topluluk oluşturmak hedefleniyor. İsrail’e ise Levant’ı veriyor. Türkiye’ye de bir alan ayrıldı. Türkiye’nin içinde Kürtler var. Kürtler; Suriye, İran, Irak ve Türkiye’ye dağılmış durumda. Bu dört ülke de Kürtler de iflah olmuyor. ABD, Türkiye’ye Azerbaycan’ın, Ermenistan’ın, Kobane’nin, Rojava’nın sorumluluğunu veriyor. ABD bir yandan da İran’ı vurmak zorunda. Pakistan ve Afganistan’ı ise kime bağlayacağı şimdi aşikâr değil. İran’ı kesimler ve orada yeni bir devlet ortaya çıkarırsa bu iki ülkeyi de buraya bağlayacak.”
