İran’da 28 Aralık 2025’te hayat pahalılığı ve derinleşen ekonomik kriz nedeniyle Tahran’daki Kapalı Çarşı esnafının öncülüğünde başlayan protestolar, kısa müddette birçok kente yayıldı. Başlangıçta geçim problemine odaklanan şovlar vakitle rejim aksisi telaffuzlar ve siyasi taleplerle farklı bir boyut kazanırken, güvenlik güçlerinin müdahalesi sert oldu; olaylarda can kayıpları yaşandı ve çok sayıda kişi gözaltına alındı.
Gazeteci Yakup Aslan, İran’da son periyotta yaşanan protestoların geçmiş örneklerden farklı bir boyuta evrildiğine dikkat çekerek, alandaki şiddetin ve kullanılan tekniklerin dış müdahale ihtimalini güçlendirdiğini söyledi. Aslan, İsrail ve ABD’den gelen açıklamaların yabancı istihbarat örgütlerinin etkin rolüne işaret ettiğini belirterek, Batı medyasının ise mümkün bir askeri müdahale için kamuoyu oluşturma uğraşında olduğunu vurguladı.
‘Yabancı istihbarat örgütlerinin faal olarak alanda olduğunu İsrail ve ABD’nin açıklamalarından anlıyoruz’ Gazeteci Yakup Aslan, İran’daki protestoları anlamak için yakın tarihte yaşanan hareketlerin anatomisinin kıymetlendirilmesi gerektiğini söyledi:
“İran’da yakın tarihte yaşanan hareketlerin anatomisini kıymetlendirmekte yarar görüyorum. 2009′ dan bugüne İran’da kitlesel aksiyonlar oldu bu aksiyonlar 2009’da seçim sonuçlarına itiraz ve nihayetinde en büyük gösterilerdi. Devamındaki kitlesel aksiyonlar Mehsa Emini dışında daima iktisadi temelliydi. Bezin artırımı, yumurta artırımı hareketleri de ülke genelinde hissedilmiş fakat ekonomik ezalara karşı haklı bir isyandı. Ekonomik durumun bu kadar perişan olmasının da nedeni elbet ülkeye uygulanan ağır ekonomik yaptırımlar idi. Son 15 gündür yaşanan hareketler saydığım aksiyonlar kadar kitlesel değil öncelikle bunu tespit etmek zorundayız. Fakat İslam ihtilali sonrası gerçekleşen en fazla şiddet içeren bir aksiyon şekli var. Sinematik imaj için “ateş” bu hareketlerde kullanılan en aktif gösteriyi yansıtma aracı olarak kullanıldı. Kamu kurumları, hastaneler, camiiler, sivillerin araçları kundaklandı. Polisler prumüzler aracılığı ile ateşe verildi. Polis denetim noktalarında polisler canlı diri yakıldı, uzun namlulu silahlar kullanan kümeler göstericiler ortasında belirdi. Bir el adeta polisin sert ve silahı müdahale etmeye mecbur etmeye çalıştı kimi lokal yerlerde de başarılı olduğu haberleri geliyor. Hem rehberlik hem cumhurbaşkanlığı hem de yargı makamı haklı protestolar olduğunu ve şiddet uygulayanlara başka yaptırımlar geleceğini de söz etti.”
“Yabancı istihbarat örgütlerinin faal olarak alanda olduğunu İsrail ve ABD’den gelen açıklamalar ve yaşananlardan anlıyoruz. Net tabir edelim bugünler için özel hazırlanmış hücreler harekete geçti. Her ne kadar daima birebir kıssayı Batı dillendirse de Rejimi değiştirecek gücü ver gerçekliği katiyetle yok. Çünkü ülke içinde rejime muhalef geniş kitle de yok ona liderlik yapabilecek siyasi iradede. Hasebiyle batı İran rejimini yıkmak değil kendi içinden çökertmek için bu tavır içerisinde olabildiğince yıpratmaya ve rejimi teslim olmaya zorlamayı hedefliyor.”
‘İsrail’in bir askeri müdahale için ABD’yi ikna eforları bilinen bir gerçek’
Aslan, İsrail’in İran’a karşı rastgele bir müdahale için ABD’yi ikna gayretlerinin olduğunu belirtti:
“İsrail’in bir askeri müdahale için ABD’yi ikna gayretleri bilinen bir gerçektir. Aralık ayında Netanyahu Trump görüşmesinin de ana gündemi buydu. 12 günlük savaşın mazereti İran’ın nükleer silah yapma potansiyeli idi dunyaya bu halde lanse edilerek “haklı müdahale” algısı yaratıldı. Batı kamuoyunda ataklar önemli bir reaksiyon görmedi ve Batı ikna olmuştu. Artık neden müdahale edeceğiz diyorlar? “Protestocular ölürse” ki yıllardır İranlıların ülkelerine uyguladıkları ekonomik baskı ile İranlıların nefesini kesen parasını pul eden ABD ve kolektif Batı artık “İranlılar ölürse müdahale edeceğiz” diyor. Durumun vehamet boyutunda olduğununu da ortaya koyuyor.”
‘Batı medyası dünyayı ABD ve İsrail’in muhtemel saldırısına ikna etmeye çalışıyor’
Gazeteci Yakup Aslan, bilhassa batı medyasının dünyayı ABD ve İsrail’in muhtemel saldırısına ikna etmeye çalıştığının altını çizerek protestoları şöyle pahalandırıyor:
“Haklı nedenlerle protesto aksiyonları için sokaklara dökülen insanların ortasına sızan kümelerin, uzun namlulu silahlar kullanmak dahil çeşitli şiddet aksiyonları ile güvenlik güçlerini alenen amaç aldığını görüyoruz fakat bu imajlara konvansiyonel Batı medyasında denk gelmiyoruz. Konvansiyonel Batı medyası polis şiddetine uğrayan “barışçıl” göstericilerin imajları ile dünyayı ABD ve İsrail’in mümkün saldırısına ikna etmeye çalışıyor.”
‘Şüphesiz İran idaresi en sıkıntı imtihanlardan birini veriyor’
Aslan, son olarak İran idaresinin en güç imtihanlardan birini verdiğini söyledi:
“Şüphesiz İran idaresi en sıkıntı imtihanlardan birini veriyor. İstihbarat örgütleri hem alanda hemde 5’inci kol faaliyeti ile alanda. Bu 5’inci kol faaliyetini ülkemizde de etkin bir formda devreye sokulduğuna şahitlik ediyoruz. İsrail’in iki yılı aşkın bir müddettir Gazze’de uyguladığı ve hâlâ devam eden soykırıma ses çıkarmayan kelamda aydın ya da sanatçı olarak bilinen, pop yıldızı, televizyonlarda ekran yüzü olan isimlerin, toplumsal medya fenomenlerinin, türkücülerin bir anda CIA ve Mossad’ın kullanışlı aparatına dönüştüğüne şahit oluyoruz. ABD, İran’a “insan haklarına sahip çıkmak” için müdahale edebilir mi evet bu mümkünlük masada fakat bu İran için bir varoluş savaşına dönüşür ise İsrail ve bölgedeki ABD müttefikleri açısından da varoluş savaşı manasına gelir ve savaş İran ABD İsrail odağının dışına taşar.”
